در قنوت نماز چه بخوانيم
گاهاً در مسجد و اماكن زيارتي دركنار بزرگان گوش مي ايستادم تا ذكر قنوتشون رو حفظ كنم، كار سختي بود، بعضأ هم اشتباه برداشت ميكردم! اما چون مستحب و ذكرش اختياري بود لذت مضاعفي داشت. خب چه كاريه! يه بررسي اجمالي در فضاي مجازي و كتب دور و برم كردم كه ماحصلش رو جمع بندي و جهت استفاده دوستان تقديم مي كنم؛ امید كه دعا واسه حقير رو فراموش نكنيد...
قنوت، در لغت به معناى اطاعت همراه با خضوع است. گرچه قنوت در نماز مستحب است، اما به قدرى مورد توجه است كه امام رضاعليه السلام در نامهاى به مأمون مىنويسند: قنوت يك سنّت واجب در تمام نمازهاى شبانهروزى است (بحار ج۸۲ ص۱۹۷) ، كه البتّه مراد امام تأكيد بر اهميت قنوت است. چنانكه اگر انسان آنرا قبل از ركوع فراموش كرد، مستحب است بعد از ركوع قضا نمايد و اگر در سجده يادش آمد بعد از سلام آنرا قضا كند. در آداب قنوت آمده است: دستها را تا برابر صورت بالا بياوريد، كف دستها رو به آسمان باشد، دو دست را كنار هم قرار دهيد و بجز انگشت شصت، باقى انگشتان را بهم بچسبانيد. بهنگام خواندن دعا به كف دست خود نگاه كنيد و دعا را بلند بخوانيد، البتّه نه به حدّى كه امام جماعت آن را بشنود. قنوت، دعاى خاصى ندارد و انسان مىتواند هر دعايى بخواند.
تعداد قنوت در نمازها يكسان نيست، نمازهاى پنجگانه هركدام يك قنوت، آنهم قبل از ركوع ركعت دوم دارند. اما نمازجمعه كه دو ركعت است دو قنوت دارد، يكى قبل از ركوع ركعت اوّل و يكى بعد از ركوع ركعت دوّم.در نماز عيد فطر و عيد قربان كه دو ركعت است، 9 قنوت مىخوانيم، 5 قنوتِ پشت سرهم قبل از ركوع ركعت اوّل و 4 قنوت پشت سرهم در ركعت دوّم، كه البتّه براى اين قنوتها، دعاى خاصى وارد شده است.
حتى در نماز آيات كه دو ركعت است و در هر ركعت 5 ركوع دارد، مستحب است قبل از ركوعهاى دوم و چهارم و ششم و هشتم و دهم قنوت خوانده شود، گرچه يك قنوت قبل از ركوع دهم كافى است. نماز وتر كه يك نماز يك ركعتى است و در پايان نماز شب خوانده مىشود، قنوتى طولانى دارد و دعاهاى بسيارى در آن وارد شده است، از قبيل 70 مرتبه استغفار، 300 مرتبه «اَلعَفوْ» و دعا به چهل مؤمن. نماز باران نيز همچون نماز عيد، در ركعت اوّل 5 قنوت و در ركعت دوم چهار قنوت دارد.
به هرحال طول دادن قنوت مستحب است. ابوذر از پيامبرصلى الله عليه وآله پرسيد: كدام نماز بهتر است؟ حضرت فرمودند: نمازى كه قنوتش طولانىتر باشد و كسى كه قنوتش را طولانىتر بخواند در مواقف قيامت راحتتر است و همچنین می فرمایند: هر كه در دنيا، صاحب قنوتهاى طولانى باشد، در روز دشوار قيامت و در پيشگاه عدل الهى، آسودهتر خواهد بود. در قنوت ، كه حالت نيايش و طلب حاجت از خداست ، هر چه دعاهاي بهتر و خواستني هاي متعالي تر ذكر شود، بهتر است.
آنچه در ذيل مي آيد مجموعهای از دعاهای زیبای قرآني و ادعيه اي است که از زبان پیامبران، صالحان و مومنان از خداوند متعال خواسته شده است. این ادعیه نجاتبخش متضمن سعادت و خوشبختی دنیا و آخرت انسان است که میتواند در هر موقعیتی ، خاصه در محراب عبادت آذین لبها و زینتبخش قنوت نمازمان باشد.
ادعيه قرآني قنوت :
رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَلِوَالِدَیَّ وَلِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسَابُ (ابراهیم آیه 41)
پروردگارا؛ من و پدر و مادرم و همه مؤمنان را، در آن روز که حساب برپا مىشود، بیامرز.
رَّبِّ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا (اسراء آیه 24)پروردگارا؛ همانگونه که آنها مرا در کوچکى تربیت کردند، مشمول رحمتشان قرار ده.
رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّهَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا (فرقان آیه 74)پروردگارا؛ از همسران و فرزندانمان مایه روشنى چشم ما قرارده، و ما را براى پرهیزگاران پیشوا گردان.
رَبِّ اغْفِرْ لِی وَلأَخِی وَأَدْخِلْنَا فِی رَحْمَتِکَ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ (اعراف آیه 151)پروردگارا؛ من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما، و تو مهربانترین مهربانانى.
ربنا تقبل منا انک انت السميع العليم (بخشي از آيه 127 سوره بقره) پروردگارا؛ از ما بپذير، که تو شنوا و دانايى .
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونا بِالْإِیمانِ وَ لا تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِیم .(سوره حشر آيه 10)
پروردگارا؛ ما و برادران ما را كه در ایمان بر ما پیشى گرفتند بیامرز، و در دلهایمان حسد و كینهاى نسبت به مؤمنان قرار مده، پروردگارا؛ تو مهربان و رحیمى.
رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذابَها كانَ غَراما إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقاما (فرقان/65و66)پروردگارا؛ عذاب جهنم را از ما برطرف گردان كه عذابش سخت و شدید و پر دوام است چراكه جهنم بد جایگاه و بدمحل اقامتى است.
رَبَّنا إِنَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ قِنا عَذابَ النَّار ( آل عمران/ 16 )
پروردگارا؛ براستى كه ما ایمان آورده ایم، پس گناهان ما را ببخش و ما را از عذاب آتش حفظ فرما.
رَبَّنا اتِنا فِی الدُّنْیا وَ مالَهُ فِیالاخِرَهِ منْ خَلاقٍ. (بقرة/200)
پرودگارا؛دردنیا رحمت ونعمت به ماعنایت کن هر که از رحمت تومحروم شد درآخرت بهره ندارد.
رَبَّنا اتِهِمْ ضِعْفَینِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً کَبیراً (احزاب/68)پروردگار ما، آنها که ما را گمراه نمودند عذاب آنها را دو چندان کن و از نعمتهای خود محروم ابدی فرما.
منبع : وبلاگ شخصی مجید رحمانی
مرجع سایتها و وبلاگهای گیلانی